Làm mẹ

Cách cúng đầy tháng cho bé gái trai đơn giản đầy đủ nghi lễ nhất theo dân gian

Cách cúng đầy tháng cho bé gái đơn giản vô cùng quan trọng theo phong tục dân gian người xưa để lại vì đây là một trong những nghi lễ đầu tiên trong cuộc đời của bé mang ý nghĩa cực kỳ sâu sắc. Trong lễ cúng đầy tháng bé yêu được chính thức ra mắt dòng họ tổ tiên và điều quan trọng là gửi lời cảm ơn đến các mụ bà, đức ông đã che chở cho bé được khỏe mạnh ra đời. Cũng trong ngày trọng đại này mẹ được chính thức xong thời gian ở cữ và có thể sinh hoạt bình thường. Vậy nghi thức cúng đầy tháng cho cả bé trai và bé gái như thế nào, cần chuẩn bị những gì… tất cả sẽ được bật mí ngay trong bài viết này các bậc cha mẹ cần tham khảo để có thêm kinh nghiệm cúng đầy tháng cho bé trai con gái đầy đủ nhất.

Mâm cúng đầy tháng bé trai bé gái :

  • 1 con gà trống luộc hoặc 1 con vịt luộc
  • 12 đĩa xôi + 1 đĩa xôi lớn
  • 12 chén chè + 1 tô chè lớn (bé trai thường là chè đậu trắng)
  • Mâm trái cây ngũ quả (gồm 5 loại trái cây)
  • Bộ tam sên (thịt heo luộc, trứng vịt luộc, tôm hay cua luộc)
  • Bình hoa thật đẹp (hoa Lay ơn, Cát tường, Đồng tiền, Cúc đóa)
  • Giấy cúng
  • 1 bộ đồ hình thế ghi tên, ngày tháng năm sinh của bé, cúng xong đốt đi để giải hạn và cầu được may mắn cho bé.
  • 12 nén vàng
  • Nhang
  • Đèn cày
  • Trầu tem cánh phượng
  • Cau tươi
  • Trà
  • Rượu
  • Gạo, muối

Hãy cùng chuyenchiem.comtham khảo ngay những nghi thức, lễ vật và cách cúng đầy tháng đơn giản cho cả bé trai và bé gái đầy đủ chi tiết nhất.

Tại sao phải làm lễ cúng đầy tháng cho bé?

Ông bà ta xưa quan niệm rằng đứa trẻ được sinh ra là do các vị Đại Tiên (Bà Chúa Đầu thai) hay còn gọi là 12 Bà Mụ nặn ra. Mỗi Mụ Bà sẽ có trách nhiệm nặn ra một bộ phận cho đứa trẻ như mắt, mũi, tay, chân, tóc… xấu hay đẹp cũng là do tay các Bà Mụ nặn ra.

Lễ cúng Bà Mụ nhằm tạ ơn Bà Mụ và Đức ông đã đem đứa trẻ đến nhà, giúp mẹ tròn con vuông và cũng là cái lễ để trình báo với mọi người rằng một thành viên mới sẽ gia nhập vào cộng đồng dân cư đó, mong mọi người sẽ cưu mang, che chở cho đứa trẻ.

Đứa trẻ vừa mới chào đời hãy còn xa lạ với thế giới xung quanh.Trẻ phải luôn được mẹ ôm ấp, để nghe nhịp đập con tim, hơi thở của mẹ như hồi nằm trong bụng mẹ để dần tiếp xúc, quen dần và thích nghi với mọi thứ từ thế giới bên. Cho nên khi trẻ vượt qua 30 ngày đầu và khỏe mạnh thì cha, mẹ phải thực hiện nghi lễ cúng ăn mừng còn gọi là lễ cúng đầy tháng.

cach-cung-day-thang-cho-be-trai-gai-don-gian-day-du-nghi-le-nhat-theo-dan-gian-1 Cách cúng đầy tháng cho bé gái trai đơn giản đầy đủ nghi lễ nhất theo dân gian

12 bà Mụ là những ai?

Người xưa có câu “Trên bà chúa Thiên Thai dưới 12 bà Mụ”. 12 bà Mụ được nhắc đến với tất cả sự tôn kính ở đây đó chính là các bà:

1. Mụ bà Trần Tứ Nương, người coi sóc việc sinh nở (chú sanh)

2. Mụ bà Vạn Tứ Nương, người coi việc thai nghén (chuyển sanh)

3. Mụ bà Lâm Cửu Nương, người coi việc thụ thai (thủ thai)

4. Mụ bà Lưu Thất Nương, người nặn hình hài nam, nữ cho đứa bé.

5. Mụ bà Lâm Nhất Nương, người coi việc chăm sóc bào thai (an thai)

6. Mụ bà Lý Đại Nương, người coi việc chuyển dạ (chuyển sanh)

7. Mụ bà Hứa Đại Nương, người coi việc khai hoa nở nhụy (hộ sản)

8. Mụ bà Cao Tứ Nương, người coi việc ở cữ (dưỡng sanh)

9. Mụ bà Tăng Ngũ Nương, người coi việc chăm sóc trẻ sơ sinh (bảo tống)

10. Mụ bà Mã Ngũ Nương, người coi việc ẵm bồng con trẻ (tống tử)

11. Mụ bà Trúc Ngũ Nương, người coi việc giữ trẻ (bảo tử)

12. Mụ bà Nguyễn Tam Nương, người coi việc chứng kiến và giám sát việc sinh đẻ.

Cách tính ngày cúng đầy tháng cho bé

Sau khi một tháng được sinh ra đời các bé sẽ được các cha mẹ tổ chức nghi lễ đầy tháng, cùng là để ăn mừng 1 tháng các bé là thành viên chính thức của gia đình. Ông bà ta từ xưa đã tính ngày đầy tháng tùy vào giới tính (tức là bé trai hay là bé gái).

  • Nếu là bé gái thì tính từ ngày sinh đến 1 tháng sau , nghi lễ sẽ được tổ chức lùi 1 ngày.
  • Nếu là bé trai thì tính từ ngày sinh đến 1 tháng sau , nghi lễ sẽ được tổ chức lùi 2 ngày.
  • Giờ thực hiện nghi lễ đầy tháng thường được thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều tối.

Cách cúng đầy tháng cho bé trai và bé gái

Văn hóa người Việt Nam rất coi trọng ngày lễ đầy tháng của mỗi đứa trẻ. Bởi theo quan niệm phương Đông, lễ đầy tháng hay cúng mụ là một dấu mốc quan trọng, ghi nhận sự phát triển của trẻ và cũng như để giới thiệu em bé với họ hàng và bạn bè. Đồng thời, đây cũng là ngày kết thúc tháng ở cữ của người mẹ. Sau khi làm lễ đầy tháng, mẹ và bé có thể thoải mái ra ngoài mà không cần phải kiêng cữ nữa. Vậy cúng đầy tháng cần chuẩn bị những gì và diễn ra như thế nào?

Chuẩn bị lễ vật mâm cúng đầy tháng

Theo quan niệm dân gian, em bé được hình thành là nhờ 1 bà Chúa và 12 bà Mụ. Trong đó bà Chúa chịu trách nhiệm chính, còn 12 bà Mụ làm nhiệm vụ nặn ra hình hài đứa trẻ, mỗi bà mụ phụ trách một bộ phận. Do đó, khi chuẩn bị lễ vật để cúng đầy tháng phải đầy đủ những thứ sau:

cach-cung-day-thang-cho-be-trai-gai-don-gian-day-du-nghi-le-nhat-theo-dan-gian-2 Cách cúng đầy tháng cho bé gái trai đơn giản đầy đủ nghi lễ nhất theo dân gian

Lễ vật cúng 12 bà Mụ:

  • 12 chén chè nhỏ
  • 12 đĩa xôi nhỏ
  • 12 chén cháo nhỏ
  • 12 ly nước
  • 2 đĩa bánh hỏi
  • các loại bánh dành cho trẻ con xếp thành 12 đĩa
  • khoảng 2 kg thịt quay chia làm 12 đĩa
  • đồ hàng mã (giấy tiền)

Lễ vật cúng kính Đức ông:

  • Một con gà luộc
  • một tô cháo lớn
  • một tô chè lớn
  • ba đĩa xôi lớn
  • một miếng thịt quay
  • một đĩa hoa quả
  • trầu cau
  • hoa
  • rượu
  • đồ hàng mã (giấy tiền)

Ngoài các lễ vật này thì cần thêm một bình hoa, trà, rượu, hương, đèn, nước, gạo, muối, muỗng và không thể thiếu một đôi đũa hoa (đũa được vót ngược đầu và có bông hoa trên đầu đũa) vì theo quan niệm dân gian, bà chúa chỉ thích dùng đũa này.

Cách sắp bàn cúng đầy tháng

Quan niệm dân gian cho rằng, mâm cúng phải được sắp xếp theo nguyên tắc “Đông bình Tây quả” nghĩa là phía đông đặt bình hoa, còn phía tây đặt lễ vật cúng. Thông thường đồ lễ cúng đầy tháng cho bé sẽ được xếp trên hai bàn:một bàn nhỏ và thấp hơn để bày lễ vật cúng kính Đức ông. Bàn lớn còn lại bày lễ vật cúng kính 12 bà Mụ.

cach-cung-day-thang-cho-be-trai-gai-don-gian-day-du-nghi-le-nhat-theo-dan-gian-3 Cách cúng đầy tháng cho bé gái trai đơn giản đầy đủ nghi lễ nhất theo dân gian

Nghi thức cúng đầy tháng

Gia đình sắp xếp mâm cúng ở trong nhà, mọi người đã đến đông đủ thì chủ nhà hoặc người cúng bắt đầu nghi lễ thường thường là sáng sớm hoặc buổi chiều.

Người cúng trịnh trọng khấn “Hôm nay, cháu bé tròn 1 tháng tuổi, gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc.”

Nghi thức đặt tên cho con

Nghi thức đặt tên hay còn gọi Xin Keo là cách để người chủ xin ý kiến bề trên về cái tên định đặt cho con trai của mình. Bố mẹ và gia đình hầu hết muốn đặt tên cho con trai vừa có ý nghĩa vừa gửi gắm ước mơ về con sau này như: Đức, Tiến, Trung, Phát…vừa mạnh mẽ vừa dễ gọi.

Chủ lễ sẽ dùng 2 đồng tiền cổ bằng bạc gieo vào 1 chiếc đĩa sâu lòng. Chủ lễ gieo 2 đồng tiền nếu 1 úp, 1 ngửa nghĩa là cái tên đinh đặt cho con đã được tổ tiên chấp nhận. Nếu 2 mặt đều úp hoặc ngửa, chủ nhà phải làm lại và tuân thủ quy tắc quá tam ba bận, sau ba lần không được thì chọn tên khác cho con trai.

Chủ lễ sau khi khấn xong thì mọi người trong gia đình, họ hàng ăn uống sum vầy và gửi những lời chúc tốt đẹp, may mắn, lì xì cho con trai để hoàn tất tiệc đầy tháng.

Bài cúng trong lễ đầy tháng cho bé con

Sau khi bày lễ vật, một trưởng tộc hoặc người biết thực hành nghi lễ, thắp ba nén hương khấn nguyện: “Hôm nay, ngày (mùng)… tháng… (âl), ngày cháu (nội hay cháu ngoại…) họ, tên… tròn 1 tháng tuổi, gia đình chúng tôi bày mâm lễ vật này, cung thỉnh thập nhị mụ bà và tam đức ông trước về chứng minh nhận lễ, sau tiếp tục phù trợ cho cháu (tên…) mạnh tay, mạnh chân, mau lớn, hiền, ngoan, phù trợ cho gia đình an vui, hạnh phúc”.

Sau nghi thức cúng kính là nghi thức khai hoa còn gọi là “bắt miếng”. Đứa bé được đặt ngay trên bàn giữa, chủ lễ rót trà thấp hương xin phép bắt miếng. Xong, bồng đứa trẻ một tay, tay kia cầm một nhánh hoa điệp (có thể hoa khác) vừa quơ qua, quơ lại trên miệng cháu bé vừa dạy những lời tốt đẹp như sau:

  • Mở miệng ra cho có bông, có hoa,
  • Mở miệng ra cho kẻ thương, người nhớ,
  • Mở miệng ra cho có bạc, có tiền,
  • Mở miệng ra cho xóm giềng quý mến…

Tiếp sau là lời chúc mừng và tặng quà hoặc tiền lì xì của khách mời, của dòng họ bà con cho cháu bé và gia đình nhân ngày cháu tròn một tháng tuổi.

Lễ đầy tháng là hình thức tín ngưỡng dân gian mang đậm dấu ấn của tín ngưỡng thờ mẫu, qua đó cho thấy tín ngưỡng dân gian nói chung luôn hướng con người không chỉ biết có hiện tại, tương lai, mà còn nhận rõ truyền thống văn hóa mang tính bản sắc của gia đình – xã hội. Đồng thời Lễ đầy tháng còn là sự biểu hiện của những ước muốn tốt đẹp của các thế hệ trước đối với các thế hệ kế thừa.

cach-cung-day-thang-cho-be-trai-gai-don-gian-day-du-nghi-le-nhat-theo-dan-gian-4 Cách cúng đầy tháng cho bé gái trai đơn giản đầy đủ nghi lễ nhất theo dân gian

Tục làm phép kết thúc thời gian ở cữ

Lễ đầy tháng cũng là dấu mốc kết thúc thời gian ở cữ của mẹ. Nên trong ngày này, người mẹ cũng cần được làm lễ. Người nhà cần chuẩn bị một nồi nước sôi để giữa nhà, bỏ một cây đinh đã nung đỏ bỏ vào cho khói bay ra. Người mẹ bế con bước qua bước lại nồi nước. Nếu là con trai thì bước 7 lần, còn con gái thì bước 9 lần. Sau đó, 2 mẹ con đi quanh nhà, tất cả các phòng.

Sau khi làm lễ mẹ có thể ra ngoài hay đi chợ. Lần đầu tiên đi chơi, mẹ nên mua 1 bịch muối và chút gạo. Trên đường trở về giả vờ đánh rơi một ít tiền lẻ với mục đích là mong con sau này cơm áo dư dả.

Sau khi xem qua hướng dẫn làm lễ cúng đầy tháng cho bé trai và bé gái trên đây chắc hẳn các bậc cha mẹ đã biết cần chuẩn bị những gì để tiến hành cúng đầy tháng cho con thật chu đáo nhất phải không nào. Đây là cột mốc đánh dấu rất quan trọng trong sự phát triển của bé sau khi sinh nên các bậc cha mẹ nên sắp xếp một lễ cúng đầy tháng hoàn hảo nhất cho con để mở ra một tương lai tốt đẹp nhất. Chúc bé yêu luôn phát triển khỏe mạnh gia đình hạnh phúc và đừng quên đồng hành cùng chuyenchiem.comđể cập nhật thêm nhiều thông tin nhé.

Bình luận bài viết
Xem thêm:   Làm thế nào để dạy trẻ tính tự lập như trẻ em Nhật?